Thông tin ebook
Truyện cổ Tây Tạng
Tác giả: Eva Bednarova
Dịch giả: Lê Thành Lộc
Xuất bản: NXB Văn Hóa Thông Tin
Thực hiện ebook: Hoàng Nghĩa Hạnh
Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

Bức tranh gấm
Ngày xưa, ở một vùng khô cằn gần chân núi, có một người đàn bà góa sống
với ba đứa con trai. Đứa con lớn là một kẻ vô tích sự, đứa kế cũng chẳng hơn
gì, chỉ có đứa con út là hiếu thảo và siêng năng, luôn luôn làm hết sức để
giúp đỡ mẹ. Người mẹ dệt vải suốt ngày, đôi tay khéo léo của bà tạo ra
những bông hoa tuyệt mỹ, chim chóc và đủ loại thú vật. Bà đem vải tới ngôi
chợ làng bên, đổi lấy tiền đủ mua những thứ cần thiết nuôi sống bốn mẹ con.
Đứa con út có thói quen vào rừng kiếm củi, nhưng hai đứa lớn nằm ưỡn sưởi
nắng, chờ mẹ làm sẵn cho ăn.
Một hôm người mẹ bán được vải sớm hơn thường lệ nên bà đi quanh chợ tìm
người bán gạo rẻ nhất. Bỗng bà thấy một tấm bảng treo ở một cửa tiệm. Bà
lại gần để nhìn cho rõ. Đó là một bức tranh hình dung một ngọn núi giống
ngọn núi ở sau làng, nhưng ở chân núi không phải là những mái tranh nghèo
chen chúc. Thay vào đó có những ngôi nhà xinh xắn, sạch sẽ, nhưng đẹp
nhất là một ngôi nhà lầu nằm giữa một vườn hoa có dòng suối long lanh với
một chiếc hồ nhỏ mà người ta thấy cả những con cá đỏ quẫy đuôi. Gia cầm
mổ thức ăn rải rác chỗ này chỗ kia, những con cừu trắng dễ thương ăn cỏ
trên sườn đồi, và những cánh đồng ngô vàng óng trải dài mút mắt. Phía trên
bức tranh điền dã, mặt trời sáng rực.
Người mẹ bị bức tranh đẹp chinh phục, cứ nhìn nó mãi. Không suy nghĩ, bà
móc hết tiền bán được vải trong túi ra và mua bức tranh. Bà chỉ còn vài đồng
tiền lẻ để mua một ít gạo đem về. Bà tự nhủ: “Chỉ một lần thôi, cũng không
sao. Lần tới, mình sẽ mua thứ gì ngon lành nhất cho bọn trẻ”. Trong khi đi
đường, chốc chốc bà lại dừng chân, tháo tấm tranh ra để ngắm nghía. Những
ngôi nhà rực rỡ quá, con suối long lanh quá. Và bà đếm xem có bao nhiêu
con gà, bao nhiêu con vịt, bà ngắm mê say vườn rau xanh tươi, bà tưởng như
ngửi được mùi hương của những đóa hoa rực rỡ trong vườn. Trong đời mình
chưa bao giờ bà cảm thấy sung sướng như khi ngắm bức tranh.
Tới nhà, người mẹ treo bức tranh lên cửa. Bà ngắm không chán mắt. Hai đứa
con lớn càu nhàu, thấy tiêu phí tiền bạc để mua một hình ảnh là lố bịch,
nhưng đứa con út nói:
- Con mong ước mẹ có một ngôi nhà như ngôi nhà trong bức tranh, với một
khu vườn cũng đẹp như vậy. Nếu con là mẹ, con sẽ dệt một bức tranh gấm
theo mẫu này. Khi mẹ dệt nên ngôi nhà, bông hoa, con suối, gà vịt, mẹ sẽ có
cảm tưởng mẹ có tất cả những thứ đó thật.

Đứa con lớn vừa ngáp vừa nói:
Đừng có xúi giục mẹ. Nếu mẹ dệt để chơi, thì lấy tiền đâu để sống ?
Đứa con kế có ý kiến:
- Hiển nhiên rồi. Nếu mẹ muốn sống sang trọng, mẹ phải đợi kiếp sau. Có lẽ
kiếp sau sẽ sung sướng hơn kiếp này.
Nhưng ý của đứa con út làm người mẹ say mê. Bà nói để dỗ dành:
- Đừng sợ mẹ làm điều gì có hại cho các con. Mẹ sẽ dệt cho vui vào mỗi tối
và sáng sớm. Mẹ đã nuôi nổi các con cho tới ngày nay, mẹ sẽ tiếp tục nuôi
sống các con.
Thế là người mẹ mua những thứ sợi đẹp nhất và bắt đầu dệt suốt một năm
ròng. Tối nào bà cũng đốt một ngọn đuốc; khói cay làm đôi mắt đỏ ửng của
bà chảy nước mắt. Từng giọt, từng giọt, nước mắt bà rơi trên tấm gấm bà
đang dệt, kết tinh lại, và bà ghép chúng vào bức tranh của mình. Bà dệt dòng
suối nhỏ và chiếc hồ sóng nước long lanh bằng nước mắt.
Năm thứ hai, đôi mắt tội nghiệp của người mẹ buốt xót đến tóe máu, và
những giọt lệ đỏ hồng bắt đầu rơi xuống tấm gấm. Bà cũng ghép chúng vào
bức tranh. Những bông hoa đỏ và nắng vàng thành hình như vậy.
Năm thứ ba, bức tranh hoàn tất. Nó chứa đựng tất cả chi tiết có trên tranh
mẫu. Một vùng xanh tươi ở chân một ngọn núi cao, những ngôi nhà lấp lánh
ánh bạc, những đồng ngô vàng rực, và bên bờ suối, thay cho túp lều tranh
nghèo nàn có một dinh thự nguy nga, cột sơn son, cửa thếp vàng, lợp ngói
men xanh. Sau dinh thự, đàn cừu gặm cỏ trên sườn đồi xanh um, có cả trâu
và bò sữa. Gà con lông vàng như tơ và vịt con đùa nghịch trên cỏ, chim bay
vun vút trên không. Ở tiền cảnh, một vườn cây và hoa rực rỡ, giữa có một
cái hồ nhỏ với bầy cá đỏ, từ đó một dòng suối bạc chảy qua các ruộng lúa.
Sau làng, cánh đồng ngô vàng rực trải dài mút mắt. Và trên cao, mặt trời rực
rỡ trong bầu trời xanh.
Bà mẹ giụi đôi mắt đỏ, nở một nụ cười mãn nguyện.
Các con tới mà xem, đẹp lắm!
Ba đứa con chạy tới, cùng kêu to thán phục.

- Nếu đem bán thì sẽ được bao nhiêu vàng? Đứa lớn hỏi.
- Với một thứ như vậy, người ta có thể được một số tiền lớn - đứa con kế nói
thêm.
Nhưng đứa con út tuyên bố:
- Mẹ đã xây cho chúng ta một ngôi nhà nhung lụa. Chúng ta sẽ giữ gìn và
sống trong đó bằng tư tưởng.
Mẹ đã dệt bức tranh này để thỏa ý, mẹ sẽ không bán cho ai cả - người mẹ
nói. Nhưng trong nhà mờ tối trông không rõ trên đó có gì. Ta hãy mang nó ra
ánh sáng.
Người mẹ treo bức tranh gấm ra ngoài, và màu sắc của nó đậm đà hơn. Chỉ
trong ánh sáng ban ngày người ta mới thấy nó đẹp ra sao. Láng giềng chạy
tới ngắm và ai cũng khen bà mẹ khiến bà cười sung sướng.
Bỗng bà cảm thấy một làn gió mát ve vuốt mặt mình, còn bức tranh thì rung
động. Làn gió mạnh hơn lay bức tranh như người ta giũ thảm và cuối cùng
rứt nó ra khỏi cửa. Trong phút chốc, bức tranh bay mất.
Người mẹ thét to và bất tỉnh. Láng giềng chạy tứ tán tìm bức tranh, ba đứa
con trai chạy khắp vùng lân cận, nhưng không ai tìm thấy bức tranh.
Sau khi mất bức tranh, bà mẹ đi lang thang như người mất trí. Đứa con út cố
hết sức an ủi bà, nấu canh gừng cho bà ăn, nhưng bà sa sút trông thấy.
Sau đó ít lâu, bà mẹ nói với đứa con lớn:
- Nếu con muốn mẹ sống sót, con hãy đi tìm bức tranh gấm đem về cho mẹ.
Thiếu nó, mẹ như mất một phần đời.
Đứa con lớn mang giày và đi về hướng đông. Anh ta đi được một tháng thì
tới một hẻm núi, nơi có một căn nhà đá. Trong nhà có một con ngựa đang
vươn cổ tới một vạt cây dâu tây. “Tại sao con ngựa không ăn dâu? Anh ta tự
hỏi. Tại sao nó cứ đứng đó mà vươn cổ và há mồm ra ?”. Khi tới gần hơn,
anh ta nhận thấy con ngựa đó bằng đá. Anh con trai rất ngạc nhiên. Và khi
anh còn há hốc mồm ngắm nghía con ngựa đá và căn nhà đá, một bà già tươi
cười bước ra khỏi cửa.
Con tìm gì đây, con trai ? Bà ân cần hỏi.

- Tôi đi tìm một bức tranh gấm do mẹ tôi dệt được - anh trả lời. Trên bức
tranh đó, bà đã tái tạo một phong cảnh với một ngôi nhà, một dòng suối, một
khu một bầy gà, vịt, mặt trời và bông hoa. Để có bức tranh đó, chúng tôi phải
chịu ăn đói trong ba năm tròn, và mẹ tôi vừa hoàn thành bức tranh thì gió
mang đi mất, không biết đi đâu. Mẹ tôi bảo tôi đi tìm. Bà không biết nó ở
đâu chớ?
Ta biết chớ - bà già gật đầu, nói. Chính các nàng tiên ở Quang Sơn, nghĩa là
Núi Rực Rỡ, đã mượn bức tranh. Họ muốn lấy đó làm mẫu để dệt một bức
gấm đẹp.
- Tôi rất vui lòng vì đã biết phải đi đâu để tìm lại nó - anh con trai thở phào
nhẹ nhõm. Bà có thể chỉ đường cho tôi tới Quang Sơn không? Tôi sẽ đi
thẳng tới đó, có thế tôi mới yên lòng.
Chỉ đường thì dễ, nhưng đi thì khó - bà già cười lặng lẽ. Và con chỉ có thể đi
tới đó bằng cách cỡi con ngựa này.
Nhưng đây là ngựa đá mà - anh con trai nhận xét.
Cái đó không hề gì. Con ngựa này sẽ sống lại nếu con trồng răng của con
vào hàm của nó, để nó ăn được mười trái dâu. Nếu con muốn, ta sẽ đập gãy
răng con bằng một hòn đá.
Anh con trai lớn hoảng sợ nhìn bà già. Đầu gối anh bắt đầu run.
Mà chuyện đó cũng chưa quan trọng gì đâu - bà già nói tiếp, có vẻ không
nhận thấy anh đang hoảng sợ. Khi cỡi con ngựa này, con phải vượt qua đám
lửa của mộ hỏa sơn, rồi đi qua một băng hà, và chỉ bên kia biển con mới gặp
Quang Sơn và các nàng tiên. Nhưng nếu dọc đường con thở dài một tiếng thì
hoặc con sẽ bị lửa thiêu đốt ra tro bụi, hoặc những khối băng sẽ nghiền nát
con, hoặc sóng biển sẽ nhận chìm con.
Anh con trai lùi nhanh một, hai bước mà nhìn lại con đường anh đã đi tới. Bà
già mỉm cười:
- Nếu con không muốn thì đừng miễn cưỡng. Về phần ta, ta sẽ cho con một
hộp tiền vàng để làm lộ phí.
- Bà sẽ cho tôi nhiều như vậy mà tôi không phải làm gì sao? Anh con trai
sửng sốt nhưng đã thích mê.

- Ừ, như vậy đó, không phải làm gì cả - bà già lạ lùng trả lời. Hoặc, nếu con
muốn, cứ coi như để cho con ăn thỏa thích.
Trong thâm tâm, con muốn trở về nhà - anh ta nói, lấy tiền rồi chạy biến trên
con đường đã đưa anh tới.
Khi đi tới ngã ba, anh ta tự nhủ: “Để cho một người thôi thì những đồng
vàng này khá đủ, nhưng cho bốn người thì quá ít. Ta nên đi tới thành phố
hơn là về nhà. Ta sẽ sống như ông hoàng?”. Và anh ta theo con đường tới
thành phố.
Khi thấy đã lâu mà đứa con lớn không về, một hôm người mẹ nói với đứa
con kế:
Không biết anh con đi đâu? Có lẽ nó đã quên chúng ta. Con đi xem có tìm lại
được bức gấm của mẹ không.
Anh con trai kế mang giày và lên đường. Anh đi một ngày, một tuần rồi một
tháng, và tới căn nhà đá. Anh thấy con ngựa đá vươn cổ tới mấy trái dâu.
Một bà già đi ra và hỏi anh:
- Con ơi, ngọn gió lành nào đưa con tới đây ?
Tôi tìm một bức tranh gấm mà mẹ tôi đã dệt. Gió đã thổi nó đi mất.
- Anh con đã đi qua đây - bà già thở dài - nhưng nó sợ cỡi con ngựa này vượt
qua lửa và băng để tìm lại bức gấm.
Nhưng đây là con ngựa đá mà - anh con trai kế ngạc nhiên.
Nếu con để ta lấy đá đập gãy răng để lấy răng đó trồng lại cho con ngựa, và
khi con ngựa ăn được mười trái dâu, nó sẽ sống lại và đưa con tới các nàng
tiên Quang Sơn, và họ sẽ trả lại con bức tranh gấm.
- Để nhổ răng của tôi, chỉ còn thiếu việc đó nữa thôi! Anh con trai hoảng hốt.
Tôi thích trở về nhà hơn.
- Trong trường họp đó ta sẽ cho con một hộp tiền vàng. Anh con cũng đã
được chừng đó - bà già nói.
“Vì 1ý do đó mà anh ấy không về nhà - anh con kế nói thầm. Anh ấy đã làm
đúng. Anh ấy đang hưởng thụ của cải ở một nơi nào đó”. Thế là anh ta lấy

hộp tiền vàng từ tay bà già, cám ơn bà và vội vã đi thật nhanh. Tới ngã ba,
không một chút phân vân. Anh đi thẳng tới thành phố. “Bây giờ mình sẽ
sống thỏa thích theo ý muốn - anh ta vui mừng. Tại sao phải chia sẻ với
người khác”.
Khi một tháng nữa trôi qua, bà mẹ nói với đứa con út: Mẹ cảm thấy yếu như
sên; nếu không tìm lại được bức tranh gấm, chắc mẹ không sống nổi. Không
biết hai anh con rong chơi ở đâu ! Chắc chắn chúng không nghĩ tới chúng ta.
Con luôn luôn là người mẹ tin tưởng nhất. Con hãy đi tìm bức gấm cho mẹ.
Anh con trai mang giày vào và ra đi. Anh tới hẻm núi nơi con ngựa đá đứng
trước căn nhà đá, vươn cổ tới mấy trái dâu. Bà già đứng ở ngưỡng cửa, có vẻ
như đợi anh. Bà nói:
Đường đi tìm bức tranh gấm rất khó khăn. Hai anh của con thích lấy một hộp
vàng của ta và tới thành thị hơn.
Tôi không sợ gì cả và tôi không cần vàng - anh con trai trả lời. Tiền vàng
không làm mẹ tôi khỏe lại. Tôi phải làm gì để lấy lại bức gấm của mẹ tôi ?
Bà già nói với anh con trai về con đường đi qua lửa và băng.
Bà cũng nói rằng để con ngựa đá sống lại, anh phải hiến răng của mình cho
nó. Không đợi bà giải thích hết, anh vớ một hòn đá, đập liền vào răng mình
và lấy trồng vào hàm con ngựa. Con ngựa sống lại, ngốn mười trái dâu, anh
con trai nhảy lên lưng nó và cả hai phi nhanh hơn gió.
Bà già nói với theo:
Đừng quên rằng con không được thở dài một tiếng, dầu lửa cháy sém và
băng cắt da con, nếu không con sẽ chết!
Anh con trai thúc ngựa chạy càng lúc càng sâu vào vùng rừng núi, quên cả
thở, cho tới một nơi lửa phun lên từ lòng đất. Anh thúc ngựa đi qua bức
tường lửa. Những ngọn lửa đốt anh, làm anh ngạt thở, nhưng anh không than
vãn một lời. Khi anh tưởng lửa sắp thiêu hủy anh, con ngựa nhảy mạnh và cả
hai đã ở trên một đường mòn rợp bóng mát giữa núi đá. Anh lau mồ hôi trán,
hít không khí mát đầy phổi, rồi thúc ngựa đi tiếp. Anh đi như vậy rất lâu, lâu
lắm, rồi anh cảm thấy không khí lạnh giá. Anh nghe tiếng ầm ào trầm đục từ
xa. Anh vẫn thúc ngựa đi nhanh như gió. Bỗng con đường có vách đá bao
bọc mở rộng ra, con ngựa đứng khựng lại, anh rét run, nhìn xung quanh. Cả

hai đang ở giữa vùng ngập nước. Nhìn mút tầm mắt, anh chỉ thấy một băng
hà mênh mông, với những băng sơn khổng lồ va chạm nhau ầm ĩ. Ở rất xa
bên kia băng hà, anh lờ mờ thấy một ngọn núi cao xanh biếc tràn ngập ánh
nắng. “Đó là Quang Sơn ? anh kêu to mừng rỡ. Ngựa ơi! nhanh lên! Chúng
ta gần tới rồi ?”. Con ngựa không ngần ngại phóng xuống sông băng. Thứ
băng di động này va đập và làm anh rách thịt, những lượn sóng xô đẩy, sẵn
sàng hất anh rơi khỏi lưng ngựa. Nhưng anh mím môi, không kêu than một
tiếng. Khi anh thấy đã bị sông băng nuốt chửng thì con ngựa cũng tới bờ.
Nắng ấm nhanh chóng sưởi khô quần áo, làm vết thương lành sẹo, và trước
khi kịp hiểu, anh đã ở trên đỉnh núi. Trước mắt anh, một cung điện pha lê
sáng rực, và người ta nghe tiếng cười, tiếng hát của những thiếu nữ từ vườn
hoa vọng tới.
Anh đi qua cổng, vào sân và nhảy xuống ngựa. Anh thấy một đám thiếu nữ
xinh đẹp đang dệt gấm. Bức tranh của mẹ anh dựng ở giữa. Thấy anh tới, các
thiếu nữ bỏ khung dệt, chạy tới vây quanh anh và cười vui vẻ. Anh đặc biệt
thích một cô nhỏ nhắn, mặc áo đỏ sẫm.
Lúc đó một phụ nữ rất đẹp đi tới. Bà mặc một chiếc áo lấp lánh như ánh mặt
trời chiếu trên mặt nước. Trên mái tóc dài cài một chiếc lược vàng.
- Ta là chúa tiên - bà nói. Không bao giờ có ai tới đây. Tại sao ngươi mạo
hiểm đi xa như vậy ?
- Tôi tới tìm bức tranh gấm của mẹ tôi - anh con trai nói. Gió đã mang nó tới
chỗ tiên nương, mẹ tôi vì thế mà lâm bệnh.
- Chính chúng ta ra lệnh cho gió mang bức tranh của mẹ ngươi đi, chớ không
phải ngẫu nhiên đâu. Chúng ta muốn dùng nó làm mẫu để cũng dệt được một
bức tranh đẹp. Nếu ngươi để nó cho chúng ta một đêm nay nữa, ngày mai
ngươi có thể đem đi. Trong thời gian này, ngươi là khách của chúng ta - bà
tiên mỉm cười, nói.
Anh con trai như sống trong mơ. Các nàng tiên vây quanh cười nói, mời anh
dùng tiên tửu và thực phẩm dành cho thần tiên. Kế đó họ lại cần mẫn làm
việc. Họ dệt tới tối. Khi hoàng hôn xuống, họ treo một viên trân châu sáng
trưng lên trần nhà và họ dệt tới nửa đêm. Anh thanh niên mệt mỏi sau bấy
nhiêu cảm xúc nên ngủ quên lúc nào không hay. Trong lục đó, các nàng tiên
lần lượt làm xong công việc và đi ngủ. Một mình nàng tiên trẻ nhất còn thức,
cái nàng được anh con trai phải lòng tức khắc ấy. Nàng nhìn bức tranh của
bà mẹ và của mình, rồi thở dài. Không nàng tiên nào dệt được bức gấm đẹp

như bức gấm của bà mẹ. Không có dòng suối nào long lanh như dòng suối
của bà, vì nó được dệt bằng nước mắt; không có mặt trời nào cháy bỏng như
mặt trời có lẫn máu của bà mẹ. Nàng tiên nhìn anh con trai ngủ say và bỗng
nảy ra một ý. Nàng lấy một sợi tơ và thêu lên bức tranh của bà mẹ một nàng
tiên bé nhỏ mặc áo đỏ sẫm đứng bên bờ hồ nhìn những con cá đỏ.
Nửa đêm anh con trai thức dậy. Gian phòng vắng ngắt. Ở giữa phòng chỉ có
bức tranh của mẹ anh dệt nên. Anh ngắm nó một lúc rồi tự bảo: “Tại sao
phải đợi tới sáng ? Mẹ ta đau càng ngày càng nặng? Anh cuốn bức gấm lại,
đút vào áo, nhảy lên ngựa và lên đường trở về. Sóng biển xô những tảng
băng to vào anh, núi lửa toan nuốt chửng anh, anh cũng không sờn lòng. Anh
không thở dài một tiếng và anh trở về trước căn nhà đá nhỏ lúc nào không
hay. Bà già tươi cười đứng trông anh trên ngưỡng cửa.
- Ta sung sướng thấy con trở về - bà nói. Con là đứa con trai lương thiện,
hiếu thảo. Con đã có được cái con muốn. Còn ta, ta sẽ trả lại răng cho con.
Bà lấy răng từ miệng con ngựa, trồng lại cho anh. Con ngựa lập tức hóa đá.
- Đây là giày da hươu - bà già lại nói. Mang giày này con sẽ về tới nhà ngay.
Anh con trai nồng nhiệt cảm ơn bà già và mang giày vào. Anh không hiểu
bằng cách nào mà chỉ trong chớp mắt mình đã ở trước ngôi nhà của mẹ. Một
bà láng giềng thấy anh, liền đi ra, cúi đầu, nói nhỏ:
- Anh đã về rồi, tốt quá. Không biết mẹ anh sẽ ra sao. Bà không ra khỏi nhà
nữa. Mắt bà kém lắm. Tôi không biết... tôi không biết...
Anh nhảy bổ vào nhà, hét to:
Mẹ ơi, nhìn này, mẹ xem nhanh đi !
Anh lấy tấm gấm, mở ra. Cả căn nhà rực sáng.
Khi biết con mình đem bức tranh về, bà mẹ kêu to mừng rỡ. Và bà khỏi bệnh
ngay. Bà nhảy xuống khỏi giường, ngạc nhiên thấy mình khỏe mạnh như cũ.
Bà nhìn bức tranh, như thể bỗng nhiên cũng nhìn thấy rõ hơn nhiều. Rồi bà
bảo:
- Con hãy đem tranh ra ngoài để ta nhìn cho rõ.
Anh mang tranh ra ngoài sáng. Màu sắc trở nên rực rỡ hơn. Bỗng một làn

gió thổi tới và bức tranh trải rộng ra, càng lúc càng rộng hơn, cho tới lúc nó
bao phủ cả phong cảnh xung quanh. Và bà mẹ bước ra từ một lâu đài nguy
nga, nhìn quanh, mắt đẫm lệ hạnh phúc. Những cánh đồng ngô vàng rực trải
dài mút mắt, tới tận chân núi. Đàn cừu gặm cỏ, bầy gà con vàng óng như tơ
tíu tít chạy khắp nơi với những con vịt con. Một dòng suối chảy qua một khu
vườn đầy hoa nở. Bấy giờ mọi thứ trong thiên nhiên giống hệt bức tranh. Và
những người láng giềng từ các ngôi nhà nhỏ sáng bạc đi ra, bỡ ngỡ trước
phép mầu.
Anh con trai nắm tay mẹ, dắt tới vườn hoa. Họ đi chậm tới cái hồ, ngắm
không chán mắt bao điều kỳ diệu. Bỗng anh con trai đứng sững kinh ngạc,
tim đập mạnh. Nàng tiên nhỏ nhắn, mặc áo đỏ sẫm, đứng bên hồ mỉm cười
nhìn anh.
Cô từ đâu tới? Anh hỏi.
Cô gái cười, giọng ngân nga như chuông bạc:
- Tôi thêu hình ảnh của mình lên bức tranh của mẹ anh, và anh đã mang tôi
theo. Vì bức tranh đâu có sự sống, nên chỗ của tôi cũng ở đây.
Bà mẹ sung sướng nhìn nàng, nói:
- Bây giờ chúng ta có một ngôi nhà lớn, nhưng ta thiếu một đứa con gái.
Người ta tổ chức một đám cưới lớn. Ngoài láng giềng, người mẹ mời tất cả
người ăn mày quanh vùng. Hai người anh nghe nói việc này. Họ đã tiêu xài
hết tiền bạc từ lâu, và vì họ đã quen để người khác nuôi mình nên họ đi ăn
xin. Khi tới trước căn nhà cũ và thấy sự đổi thay, họ xấu hổ vì quần áo rách
rưới nên họ không muốn vào. Họ đi xa, biệt tích.
Người con út sống hạnh phúc với vợ và mẹ ở vùng đất trù phú, dưới ánh
nắng tươi sáng đó rất lâu.

Lạt ma và người thợ mộc
Cách nay đã lâu, lâu đến nỗi người ta không nhớ nổi, ở một nước kia có một
người thợ mộc và một vị lạt-ma.
Lạt-ma là người hung ác và tham lam. Một hôm ông ta bảo anh thợ mộc:
- Anh sẽ dựng cho tôi một ngôi nhà, và để thưởng công anh, tôi sẽ cầu
nguyện thần thánh ban hạnh phúc cho anh.
- Tôi cóc cần ông cầu nguyện! Anh thợ mộc trả lời rất sỗ sàng. Phúc đức của
tôi và hạnh vận của tôi là từ hai bàn tay và chiếc rìu này mang lại!
“Rồi mày sẽ biết tay ta ! Lạt-ma bảo thầm. Mày sẽ trả giá cho sự xấc láo này
!”. Ông ta ngày đêm suy tính, tim cách trả thù. Rốt cuộc ông ta tìm ra một
kế. Ông ta tâu với vua:
- Thưa hoàng thượng, xin cho phép tôi tâu trình là hôm qua tôi đã lên trời.
Và tới gặp ai, hoàng thượng có biết không? Đó là đức tiên vương, thân phụ
của hoàng thượng. Ngài rất khỏe mạnh, chỉ có một rỗi buồn, như lời ngài nói
với tôi, là ngài muốn có người xây cho một lăng tẩm, nhưng, như hoàng
thượng biết, ở trên trời không có nhiều thợ mộc. Vì vậy ngài yêu cầu hoàng
thượng gởi ngay người thợ mộc riêng của mình, vì anh ta có vẻ là thợ giỏi.
- Được chớ - đức vua đồng ý ngay - nhưng làm sao đưa anh ta lên trời được
?
- Xin hoàng thượng đừng lo! Tu sĩ chúng tôi có kinh nghiệm về việc này.
- Lạt-ma trình bày kế hoạch với đức vua. Người ta sẽ dùng một căn lều gỗ,
nhốt người thợ mộc vào đó, dựng một giàn hỏa to xung quanh rồi đốt lửa.
Khi căn lều cháy, một làn khói trắng sẽ bốc lên trời. Người thợ mộc sẽ cỡi
làn khói đó như cỡi ngựa để đi gặp thân phụ của đức vua.
Đức vua chấp thuận và cho anh thợ mộc biết chuyện đó.
- Khốn khổ thân tôi, tôi có thể làm gì được - anh thợ mộc về nhà than thở với
vợ. Lạt-ma muốn giết tôi.
- Anh có thể làm gì ư? Nhưng đâu có khó lắm ! Vợ anh nói. Ngay đêm nay,
chúng ta sẽ đào một đường hầm đi từ nhà mình tới căn lều mà họ đang dựng.

Ngày mai, anh sẽ theo đó chạy về nhà.
Hôm sau, người ta tới đưa anh thợ mộc đi; người ta nhốt anh vô lều, chất củi
xung quanh thành giàn hỏa và nổi lửa. Khi một làn khói trắng bốc lên, lạt ma
nới to:
- Nhìn kìa ! Anh ta đó, mọi người có thấy không ? Anh ta vội vã đi lên trời
trên lưng con ngựa trắng !
Không ai thấy gì ngoài khói, nhưng mọi người làm như trông thấy anh thợ
mộc cỡi con ngựa. Trong lúc đó anh này theo đường hầm trở về nhà và ẩn
nấp sau bếp. Anh trốn kín trong bếp đúng một tháng, không thò mũi ra
ngoài. Trong thời gian đó anh suy tính cách trả thù. Sau một tháng anh tìm
được một cách. Anh đi thẳng tới hoàng cung. Ai cũng trợn mắt nhìn anh, lạt
ma kinh ngạc hơn ai hết.
- Anh trở về đó à ? Đức vua sửng sốt hỏi.
- Đúng như hoàng thượng nhận thấy, tôi từ trên trời trở về đây - anh thợ mộc
lễ phép khom mình trả lời. Thưa hoàng thượng, xây lăng thật cực nhọc ! ở
trên trời, người ta làm việc theo kiểu cũ. Nhưng rốt cục tôi cũng xây xong
cho tiên vương một lăng tẩm mà ngài rất hài lòng. Hiện giờ ngài chỉ có một
yêu cầu với hoàng thượng: trong lăng mới, tự nhiên là ngài cần một vị lạt
ma. Hoàng thượng cũng biết là lăng tẩm không thể thiếu lạt ma được; nhưng
không phải là bất cứ lạt ma nào, trong một lăng tẩm trên trời đẹp như vậy,
phải có một lạt ma cao giá; tiên vương mong muốn hoàng thượng nhường vị
lạt ma riêng cho ngài, vì danh giá, đạo đức của ông được truyền tụng tới cả
trên trời.
Dĩ nhiên ta có thể nhường lạt-ma của ta cho tiên vương - đức vua nói. Nhưng
làm sao đưa ông ấy đi ?
Cũng như tôi vậy, thưa hoàng thượng, cũng như tôi ! Anh thợ mộc nói với vẻ
ngây thơ. Đó là cách nhanh nhất !
Mặt lạt ma tái xanh như xác chết, nhưng ông ta không thể từ chối. Ông ta
nghĩ: “Dầu sao nếu tên thợ mộc đã từ trên trời trở về, sao ta lại không về
được?”. Ông ta ngoan ngoãn để người ta nhốt mình vào trong lều và nổi lửa.
Lửa bốc cao, một làn khói đen và nặng nề bay lên. Nó mang linh hồn đen tối
của lão lạt ma độc ác lên không trung.

Họa sĩ Touo – Lan - Ka
Ở tận miền Nam Trung Quốc, nơi sinh sống của một dân tộc được gọi là
người Thái, có một họa sĩ tên Touo-lan-ka. Ông sống trong một căn nhà rách
che bằng phên tre, bên một dòng sông trong vắt ở bìa làng. Đó không phải là
người tầm thường, và ta khó tìm được người giống như ông. Ông thật sự bị
hội họa ám ảnh, và ông vẽ trên bất cứ thứ gì ông bắt gặp; dầu đó là giấy, lụa
hay gỗ. Ít khi ông ra khỏi nhà, chỉ thỉnh thoảng mới tới đình làng một lần.
Nhưng ta chớ tưởng ông tới cúng thần. Tính ông không phải thế. Ông chỉ
ngồi yên trong một góc, quan sát tất cả những người tới đó, và ghi nhớ nét
mặt họ. Rồi ông về nhà đóng kín của, lấy bút ra, bắt đầu vẽ, vẽ mãi. Bên
ngoài nắng cháy hay trăng sáng ông cũng không biết. Mỗi ngày ông vẽ bảy
gương mặt, và sau một tuần có bốn mươi chín gương mặt treo trên vách nhìn
ông. Đúng lúc ông vẽ xong gương mặt thử bốn mươi chín - và đó là một đêm
mưa to gió lớn, sấm chớp đầy trời, cây cối ngã rạp -thì có người gọi cửa.
Ai vậy nhỉ? Họa sĩ càu nhàu. Quỷ quái nào dẫn xác tới trong cơn dông mà cả
cú vọ cũng nằm im này?
Ta là Tử Thần - tiếng nói sau cửa tuyên bố. Ta lo cho linh hồn người chết ở
trần gian, và hôm nay Thượng Đế cho ta tới tìm ngươi.
“Thiên lôi đánh nó cho xong!”. Touo-lan-ka nghĩ thầm, lòng hơi thắt lại. Tuy
nhiên, ông cũng lấy lại can đảm và đi ra mở cửa. Trên ngưỡng cửa hiện ra
một hình thù toàn đen đen như đêm tối.
Mời vào, nhưng ngươi phải chờ một lúc - Touo-lan-ka nói. Tôi còn phải vẽ
cho xong vài thứ.
Và làm như chẳng có chuyện gì cả, ông quay lưng về phía Tử Thần, cầm bút
và lại vẽ.
Nhận