KH¤NG Cã G× QUý H¥N §éC LËP, Tù DO !

Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XUÊT B¶N LÇN THø BA
THEO quyÕt ®Þnh cñA
BAN BÝ TH¦ TRUNG ¦¥NG
§¶NG CéNG S¶N VIÖT NAM
Sè 299-q®/TW, NGµY 6
TH¸NG 4 N¡M 2010.

Héi ®ång xuÊt b¶n
Tr−¬ng TÊn Sang

Chñ tÞch Héi ®ång

T« Huy Røa

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

Phan DiÔn

ñy viªn Héi ®ång

Lª V¨n Dòng

ñy viªn Héi ®ång

Lª H÷u NghÜa

ñy viªn Héi ®ång

§ç Hoµi Nam

ñy viªn Héi ®ång

NguyÔn Duy Hïng

ñy viªn Héi ®ång

Ban chØ ®¹o x©y dùng b¶n th¶o
Lª H÷u NghÜa

Tr−ëng ban

Ph¹m Hång Ch−¬ng

Phã Tr−ëng ban

NguyÔn Kh¸nh BËt

ñy viªn

NguyÔn Duy Hïng

ñy viªn

nhãm x©y dùng b¶n th¶o tËp 12
TRÇN MINH TR¦ëNG

Tr−ëng nhãm

HOµNG TRANG
PH¹M HåNG CH¦¥NG
NG¤ V¡N TUYÓN
NG¤ XU¢N D¦¥NG
NGUYÔN THÞ L¦¥NG UY£N
L£ TRUNG KI£N

hå chÝ minh
toµn tËp
XuÊt b¶n lÇn thø ba

12
1959 - 1960

Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Sù THËT
Hµ Néi - 2011

VII

Lêi giíi thiÖu tËp 12

TËp 12 cña bé s¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø ba, bao
gåm nh÷ng t¸c phÈm, bµi nãi, bµi viÕt, ®iÖn v¨n, th− tõ,... (gäi chung lµ t¸c
phÈm) cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh tõ ®Çu n¨m 1959 ®Õn hÕt n¨m 1960.
Néi dung tËp 12 thÓ hiÖn s©u s¾c t− t−ëng chØ ®¹o cña Chñ tÞch Hå
ChÝ Minh trong viÖc ho¹ch ®Þnh chñ tr−¬ng, ®−êng lèi l·nh ®¹o vµ chØ ®¹o
cña §¶ng vµ Nhµ n−íc ta, nh»m thùc hiÖn hai nhiÖm vô chiÕn l−îc nh−
Ng−êi chØ râ: "c¸ch m¹ng ViÖt Nam hiÖn nay cã hai nhiÖm vô ph¶i ®ång
thêi tiÕn hµnh: nhiÖm vô x©y dùng miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi vµ
nhiÖm vô tiÕp tôc hoµn thµnh c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ ë miÒn Nam.
Hai nhiÖm vô Êy ®Òu nh»m mét môc tiªu chung lµ: Cñng cè hoµ b×nh,
thùc hiÖn thèng nhÊt n−íc nhµ trªn nÒn t¶ng ®éc lËp vµ d©n chñ" (tr. 411).
Cïng víi t− t−ëng chØ ®¹o thùc hiÖn hai nhiÖm vô chiÕn l−îc, c¸c
t¸c phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cßn thÓ hiÖn tÝnh ®óng ®¾n vµ nhÊt
qu¸n cña §¶ng vµ Nhµ n−íc ta vÒ c¸c vÊn ®Ò quèc tÕ vµ ®oµn kÕt quèc
tÕ, trong ®iÒu kiÖn t×nh h×nh quan hÖ quèc tÕ phøc t¹p, m©u thuÉn
trong néi bé phong trµo céng s¶n vµ c«ng nh©n thÕ giíi ngµy cµng diÔn
ra nghiªm träng.
VÒ nhiÖm vô x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ theo con ®−êng x· héi chñ
nghÜa ë miÒn B¾c, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ râ: "NhiÖm vô quan träng
nhÊt cña chóng ta lµ ph¶i x©y dùng nÒn t¶ng vËt chÊt vµ kü thuËt cña
chñ nghÜa x· héi, ®−a miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, cã c«ng
nghiÖp vµ n«ng nghiÖp hiÖn ®¹i, cã v¨n ho¸ vµ khoa häc tiªn tiÕn. Trong

VIII

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

qu¸ tr×nh c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa, chóng ta ph¶i c¶i t¹o nÒn kinh tÕ
cò vµ x©y dùng nÒn kinh tÕ míi, mµ x©y dùng lµ nhiÖm vô chñ chèt vµ l©u
dµi" (tr. 412).
§−a miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi trong khi ®Êt n−íc bÞ chia c¾t,
miÒn Nam tiÕp tôc tiÕn hµnh sù nghiÖp ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc, c¸ch
m¹ng ViÖt Nam sÏ gÆp nhiÒu khã kh¨n, thö th¸ch, song Chñ tÞch Hå ChÝ
Minh tin t−ëng r»ng, víi môc ®Ých x©y dùng "chñ nghÜa x· héi lµ lµm cho
mäi ng−êi d©n ®−îc Êm no, h¹nh phóc vµ häc hµnh tiÕn bé" (tr. 521), §¶ng,
Nhµ n−íc vµ toµn thÓ nh©n d©n ta kiªn quyÕt thùc hiÖn b»ng ®−îc môc
tiªu cao c¶ Êy.
§Ó thùc hiÖn th¾ng lîi c¸c nhiÖm vô chiÕn l−îc c¸ch m¹ng, Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh kh¼ng ®Þnh, ®èi víi miÒn B¾c ph¶i "®Èy m¹nh cuéc c¶i t¹o
x· héi chñ nghÜa ®èi víi n«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp vµ c«ng th−¬ng
nghiÖp t− b¶n chñ nghÜa, ®ång thêi ra søc cñng cè vµ ph¸t triÓn thµnh
phÇn kinh tÕ quèc doanh, lùc l−îng l·nh ®¹o cña nÒn kinh tÕ quèc d©n"
(tr. 65-66), trong ®ã "hîp t¸c hãa n«ng nghiÖp lµ kh©u chÝnh thóc ®Èy
c«ng cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c" (tr. 373).
XuÊt ph¸t tõ ®iÒu kiÖn n−íc ta, s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cã mét vÞ trÝ
hÕt søc quan träng, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chñ tr−¬ng "ph¶i c¶i t¹o vµ
ph¸t triÓn n«ng nghiÖp th× míi cã c¬ së ®Ó ph¸t triÓn c¸c ngµnh kinh tÕ
kh¸c..., ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc c«ng nghiÖp hãa n−íc nhµ" (tr. 413),
Ng−êi nhÊn m¹nh: "Ph¶i cã mét nÒn n«ng nghiÖp ph¸t triÓn th× c«ng
nghiÖp míi cã thÓ ph¸t triÓn m¹nh" (tr. 413).
X¸c ®Þnh nhiÖm vô ph¸t triÓn n«ng nghiÖp lµ c¬ së ®Ó ph¸t triÓn c¸c
ngµnh kinh tÕ kh¸c, muèn hoµn thµnh ®−îc môc tiªu ®ã, ph¶i lµm cho
n«ng d©n ph¸t huy ®−îc vai trß tÝch cùc vµ to lín trong c¸ch m¹ng x· héi
chñ nghÜa. V× vËy, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vµ §¶ng ta chñ tr−¬ng tõng
b−íc ®−a n«ng d©n vµo con ®−êng hîp t¸c hãa n«ng nghiÖp b»ng nh÷ng
h×nh thøc, b−íc ®i thÝch hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l−îng s¶n
xuÊt, tr×nh ®é tæ chøc vµ qu¶n lý cña c¸n bé còng nh− sù nhËn thøc vµ
gi¸c ngé cña n«ng d©n. Trong nhiÒu bµi nãi víi c¸n bé vµ x· viªn hîp t¸c
x· n«ng nghiÖp ë c¸c ®Þa ph−¬ng, Ng−êi lu«n nhÊn m¹nh môc ®Ých cña viÖc

LêI GIíI THIÖU TËP 12

IX

hîp t¸c hãa: "Lµ ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng n«ng d©n, lµm cho n«ng d©n ®−îc no
Êm, m¹nh khoÎ, ®−îc häc tËp, lµm cho d©n giµu, n−íc m¹nh" (tr. 316). Muèn
vËy, viÖc x©y dùng hîp t¸c x· ph¶i lµm tõ nhá ®Õn lín, "ph¶i tæ chøc, qu¶n lý
hîp t¸c x· cho tèt" (tr. 316), "ph¶i chó ý ph©n phèi cho c«ng b»ng... c¸n bé
ph¶i chÝ c«ng v« t−,... ph¶i d©n chñ, tr¸nh quan liªu mÖnh lÖnh,... cÇn chó
träng ®Õn chÊt l−îng, kh«ng nªn ch¹y theo sè l−îng" (tr. 316-317), ph¶i "ra
søc thùc hiÖn khÈu hiÖu cÇn kiÖm x©y dùng hîp t¸c x·" (tr. 318).
Coi träng vÊn ®Ò hîp t¸c hãa n«ng nghiÖp ®Ó tõ ®ã thóc ®Èy c«ng
cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa, ®ång thêi Chñ tÞch Hå ChÝ Minh còng
chó träng vÊn ®Ò c¶i t¹o c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c theo h−íng ®i
lªn chñ nghÜa x· héi. §èi víi thî thñ c«ng, ng−êi bu«n b¸n nhá vµ
nh÷ng ng−êi lao ®éng riªng lÎ kh¸c, Ng−êi chñ tr−¬ng "b¶o hé quyÒn
së h÷u vÒ t− liÖu s¶n xuÊt cña hä, ra søc h−íng dÉn vµ gióp ®ì hä c¶i
tiÕn c¸ch lµm ¨n, khuyÕn khÝch hä tæ chøc hîp t¸c x· s¶n xuÊt theo
nguyªn t¾c tù nguyÖn" (tr. 373).
VÒ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trong thêi kú qu¸ ®é, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh
kh¼ng ®Þnh vai trß quyÕt ®Þnh cña c«ng nghiÖp ®èi víi nÒn kinh tÕ ®Êt
n−íc, tõng b−íc x©y dùng mét nÒn c«ng nghiÖp hiÖn ®¹i, ph¶i chó träng c¶
c«ng nghiÖp nÆng vµ c«ng nghiÖp nhÑ, c«ng nghiÖp trung −¬ng vµ c«ng
nghiÖp ®Þa ph−¬ng, theo ph−¬ng ch©m Nhµ n−íc vµ nh©n d©n cïng lµm.
Ng−êi chØ ®¹o, ph¸t triÓn c«ng nghiÖp tr−íc hÕt nh»m phôc vô n«ng
nghiÖp, phôc vô nhu cÇu tiªu dïng vµ c¶i thiÖn ®êi sèng cña nh©n d©n,
t¨ng c−êng tÝch luü ®Ó ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa. Trªn tinh thÇn tù lùc
c¸nh sinh, ®ång thêi dùa vµo sù gióp ®ì cña c¸c n−íc x· héi chñ nghÜa,
chóng ta cÇn cè g¾ng c¶i tiÕn qu¶n lý, ®−a kü thuËt míi vµo c«ng nghiÖp ®Ó
lµm cho c«ng nghiÖp n−íc ta tiÕn kÞp kü thuËt tiªn tiÕn cña thÕ giíi.
Cïng víi chñ tr−¬ng chØ ®¹o ph¸t triÓn c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp,
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh còng rÊt chó ý tíi viÖc x©y dùng ngµnh th−¬ng nghiÖp
x· héi chñ nghÜa, lµm sao cho th−¬ng nghiÖp n−íc ta thùc sù trë thµnh
mét ®ßn bÈy kinh tÕ, lµm tèt vai trß giao l−u kinh tÕ gi÷a c«ng nghiÖp víi
n«ng nghiÖp, s¶n xuÊt víi tiªu dïng, gi÷a ®Þa ph−¬ng víi trung −¬ng,
trong n−íc víi ngoµi n−íc.

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

X

Nh×n nhËn vÒ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ c«ng th−¬ng nghiÖp t− b¶n t−
doanh vµ ®èi víi t− s¶n d©n téc, c¨n cø vµo sù ph©n tÝch khoa häc nh÷ng
®Æc ®iÓm kinh tÕ t− b¶n chñ nghÜa vµ th¸i ®é chÝnh trÞ cña giai cÊp t− s¶n
d©n téc ë miÒn B¾c n−íc ta trong ®iÒu kiÖn chÝnh quyÒn d©n chñ nh©n
d©n ngµy mét cñng cè vµ kh«ng ngõng lín m¹nh, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh
chñ tr−¬ng "kh«ng xo¸ bá quyÒn së h÷u vÒ t− liÖu s¶n xuÊt vµ cña c¶i
kh¸c cña hä; mµ ra søc h−íng dÉn hä ho¹t ®éng nh»m lµm lîi cho quèc kÕ
d©n sinh, phï hîp víi kÕ ho¹ch kinh tÕ cña Nhµ n−íc. §ång thêi Nhµ
n−íc khuyÕn khÝch vµ gióp ®ì hä c¶i t¹o theo chñ nghÜa x· héi b»ng h×nh
thøc c«ng t− hîp doanh vµ nh÷ng h×nh thøc c¶i t¹o kh¸c" (tr. 373). VÒ
chÝnh trÞ, t«n träng vµ vËn ®éng giai cÊp t− s¶n d©n téc trë thµnh mét
thµnh viªn trong MÆt trËn Tæ quèc.
Theo quan ®iÓm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, c¶i t¹o vµ x©y dùng lµ
hai mÆt cã quan hÖ chÆt chÏ vµ ph¶i ®−îc tiÕn hµnh ®ång thêi, trong ®ã
x©y dùng "lµ nhiÖm vô chñ chèt vµ l©u dµi". C¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa
ë miÒn B¾c n−íc ta ph¶i tiÕn hµnh ®ång thêi viÖc c¶i t¹o vµ x©y dùng trªn
tÊt c¶ c¸c mÆt: lùc l−îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt, khoa häc - kü
thuËt vµ t− t−ëng - v¨n ho¸, nh»m gi¶i phãng lùc l−îng s¶n xuÊt, x©y
dùng vµ cñng cè quan hÖ s¶n xuÊt míi; ph¶i ®Æc biÖt coi träng viÖc "ph¸t
triÓn thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh", b¶o ®¶m vai trß l·nh ®¹o cña nã
trong nÒn kinh tÕ quèc d©n; ph¶i g¾n chÆt nhiÖm vô ph¸t triÓn c«ng
nghiÖp víi ph¸t triÓn n«ng nghiÖp.
VÒ vÊn ®Ò x©y dùng, cñng cè hÖ thèng chÝnh quyÒn c¸c cÊp, x©y dùng
bé m¸y Nhµ n−íc d©n chñ nh©n d©n khi c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®· chuyÓn
sang giai ®o¹n míi, nh÷ng chØ dÉn cña Ng−êi vÒ x©y dùng vµ tæ chøc mét
Nhµ n−íc kiÓu míi "cña d©n, do d©n vµ v× d©n" ®−îc thÓ hiÖn râ trong B¸o
c¸o vÒ Dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi t¹i Kú häp thø 11 Quèc héi khãa I n−íc
ViÖt Nam D©n chñ Céng hßa: "Nhµ n−íc cña ta lµ Nhµ n−íc d©n chñ nh©n
d©n dùa trªn nÒn t¶ng liªn minh c«ng n«ng, do giai cÊp c«ng nh©n l·nh
®¹o" (tr. 370). "§Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thùc hiÖn thèng
nhÊt n−íc nhµ, chóng ta cÇn ph¶i t¨ng c−êng kh«ng ngõng sù l·nh ®¹o
cña giai cÊp c«ng nh©n ®èi víi Nhµ n−íc d©n chñ nh©n d©n" (tr. 370).

LêI GIíI THIÖU TËP 12

XI

Tr−íc nh÷ng biÕn chuyÓn cña t×nh h×nh c¸ch m¹ng thÕ giíi vµ nhiÖm
vô c¸ch m¹ng cña n−íc ta ®Æt ra, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®Æc biÖt quan
t©m ®Õn c«ng t¸c x©y dùng §¶ng.
N¨m 1960, nh©n dÞp kû niÖm lÇn thø 30 ngµy thµnh lËp §¶ng vµ §¹i
héi §¶ng toµn quèc lÇn thø III, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· viÕt mét lo¹t bµi
quan träng, cã gi¸ trÞ tæng kÕt vÒ lÞch sö ®Êu tranh anh dòng, ®Çy hy sinh
cña §¶ng sau 30 n¨m ho¹t ®éng vµ l·nh ®¹o nh©n d©n ta lµm c¸ch m¹ng,
®ång thêi rót ra nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm quý b¸u, chØ ra nh÷ng nhiÖm
vô míi ph¶i lµm ®Ó ®−a sù nghiÖp c¸ch m¹ng n−íc ta ®i tíi nh÷ng th¾ng
lîi to lín vµ vÎ vang h¬n n÷a. Kh¸i qu¸t vÒ vai trß l·nh ®¹o vµ nh÷ng cèng
hiÕn to lín cña §¶ng ®èi víi sù nghiÖp c¸ch m¹ng cña nh©n d©n ta, Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh viÕt: “§¶ng ta vÜ ®¹i, v× ngoµi lîi Ých cña giai cÊp, cña
nh©n d©n, cña d©n téc, §¶ng ta kh«ng cã lîi Ých g× kh¸c” (tr. 402).
Theo Ng−êi, c«ng t¸c x©y dùng §¶ng nh»m lµm cho §¶ng thèng
nhÊt vÒ ý chÝ vµ hµnh ®éng, cã ®−êng lèi ®óng, cã t− t−ëng c¸ch m¹ng
triÖt ®Ó, cã tæ chøc v÷ng m¹nh vµ ®éi ngò ®¶ng viªn v÷ng vµng vÒ
chÝnh trÞ, t− t−ëng, giái chuyªn m«n, g¾n bã chÆt chÏ víi quÇn chóng,
®Ó hoµn thµnh vai trß cña m×nh. Ng−êi chØ râ, trong x©y dùng §¶ng,
cÇn ph¶i chó ý tíi x©y dùng §¶ng ë c¬ së, nhÊt lµ c¸c chi bé ph¶i n©ng
cao n¨ng lùc tæ chøc thùc tiÔn, v× chi bé lµ n¬i trùc tiÕp biÕn ®−êng lèi,
chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n−íc thµnh hiÖn thùc. Do vËy, Ng−êi yªu
cÇu mäi ®¶ng viªn cña §¶ng ph¶i kh«ng ngõng n©ng cao vÒ chÝnh trÞ,
t− t−ëng, v¨n hãa, ®¹o ®øc, gi÷ v÷ng vai trß tiªn phong g−¬ng mÉu,
®¶ng viªn ph¶i thËt sù lµ con ng−êi míi x· héi chñ nghÜa. Trong c«ng
t¸c x©y dùng §¶ng, ph¸t triÓn ®¶ng viªn míi “ph¶i chän läc ®¶ng viªn
míi mét c¸ch hÕt søc cÈn thËn. Ph¶i ®oµn kÕt gióp ®ì c¸c ®ång chÝ míi ®Ó
hä tiÕn bé kh«ng ngõng” (tr. 436).
VÒ c«ng t¸c ®µo t¹o, båi d−ìng thÕ hÖ trÎ, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh yªu
cÇu c¸c cÊp bé §¶ng ph¶i gi¶i quyÕt ®óng ®¾n mèi quan hÖ gi÷a c¸c thÕ
hÖ trong ®éi ngò c¸n bé cña §¶ng, nh»m b¶o ®¶m tÝnh kÕ thõa, tÝnh liªn
tôc trong sù l·nh ®¹o cña §¶ng, lµm cho §¶ng lu«n lu«n ®æi míi vµ ph¸t
triÓn, ngang tÇm víi nhiÖm vô c¸ch m¹ng trong giai ®o¹n míi.

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

XII

Cïng víi c«ng t¸c x©y dùng, chØnh ®èn §¶ng, ®Ó §¶ng ta trë thµnh
mét §¶ng “®¹o ®øc, v¨n minh”, nhiÖm vô x©y dùng, cñng cè c¸c tæ chøc
quÇn chóng còng ®−îc Chñ tÞch Hå ChÝ Minh hÕt søc quan t©m. Bëi v×,
muèn ph¸t huy vai trß c¸c tæ chøc c«ng ®oµn, thanh niªn, phô n÷, cña
mÆt trËn d©n téc thèng nhÊt... trong sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x·
héi, ph¸t triÓn kinh tÕ, n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n
d©n, th× ph¶i ra søc ph¸t huy vai trß chñ ®éng, s¸ng t¹o cña ng−êi lao
®éng, ph¶i kiªn quyÕt chèng l¹i bÖnh quan liªu, mÖnh lÖnh, gi÷ g×n kû
luËt, thùc hµnh d©n chñ.
NhiÒu t¸c phÈm trong tËp 12 ®· thÓ hiÖn nh÷ng quan ®iÓm cña
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÒ vÊn ®Ò gi¶i phãng phô n÷; vÒ x©y dùng con
ng−êi míi; vÒ rÌn luyÖn ®¹o ®øc c¸ch m¹ng cho ®éi ngò c¸n bé, ®¶ng
viªn; vÒ ph¸t triÓn v¨n ho¸, n©ng cao ®êi sèng tinh thÇn cña nh©n d©n.
C¸c bµi viÕt mang néi dung vÒ x©y dùng con ng−êi míi x· héi chñ nghÜa;
nh÷ng quan ®iÓm cña Ng−êi vÒ c¸ch m¹ng t− t−ëng - v¨n ho¸, triÖt ®Ó
xãa bá nh÷ng tµn d− t− t−ëng vµ hñ tôc cña x· héi cò, x©y dùng nÒn v¨n
hãa míi víi néi dung mang ®Ëm b¶n s¾c d©n téc ®−îc ph¶n ¸nh mét c¸ch
cô thÓ vµ phong phó.
VÒ vÊn ®Ò x©y dùng con ng−êi míi, ®¹o ®øc míi, lèi sèng míi x· héi
chñ nghÜa, Ng−êi nãi: "Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi, ph¶i cã con
ng−êi x· héi chñ nghÜa vµ cã t− t−ëng x· héi chñ nghÜa. Ph¶i ®¸nh b¹t
nh÷ng t− t−ëng c«ng thÇn, ®Þa vÞ, danh lîi cña chñ nghÜa c¸ nh©n, lµm
cho t− t−ëng cña chñ nghÜa tËp thÓ th¾ng lîi, tøc lµ ph¸t huy tinh thÇn
cÇn kiÖm x©y dùng chñ nghÜa x· héi, b¶o vÖ cña c«ng, chèng tham «,
l·ng phÝ" (tr. 604).
TËp 12 cßn cã nhiÒu t¸c phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÒ lùc
l−îng vò trang, thÓ hiÖn sù quan t©m cña Ng−êi ®èi víi viÖc x©y dùng
c¸c lùc l−îng vò trang nh©n d©n. Ng−êi chØ râ, qu©n ®éi ta ®ang g¸nh
v¸c mét nhiÖm vô hÕt søc nÆng nÒ vµ míi mÎ, ph¶i võa s¶n xuÊt, gãp
phÇn x©y dùng chñ nghÜa x· héi, ph¶i võa tõng b−íc x©y dùng qu©n ®éi
tiÕn lªn chÝnh quy, hiÖn ®¹i, ®Ó cã ®ñ søc m¹nh lµm trßn nhiÖm vô b¶o vÖ

LêI GIíI THIÖU TËP 12

XIII

miÒn B¾c vµ chi viÖn cho miÒn Nam, hoµn thµnh sù nghiÖp thèng nhÊt
Tæ quèc.
Mét néi dung quan träng cña tËp 12 lµ quan ®iÓm cña Chñ tÞch Hå
ChÝ Minh vÒ ®−êng lèi, ph−¬ng h−íng, b−íc ®i cña c¸ch m¹ng miÒn
Nam. Ng−êi ®· nªu lªn nh÷ng quan ®iÓm chØ ®¹o cô thÓ vµ phï hîp víi
thùc tiÔn c¸ch m¹ng miÒn Nam, t¹o ra søc m¹nh tæng hîp, nh»m ph¸
thÕ k×m kÑp cña ®Þch, më ra phong trµo c¸ch m¹ng réng lín, ®¸nh b¹i
cuéc chiÕn tranh x©m l−îc thùc d©n kiÓu míi cña ®Õ quèc Mü. T− t−ëng
chØ ®¹o cña Ng−êi thÓ hiÖn ®−êng lèi c¸ch m¹ng ®óng ®¾n, lËp tr−êng
kiªn quyÕt cña nh©n d©n ta trong sù nghiÖp ®Êu tranh v× hoµ b×nh,
thèng nhÊt ®Êt n−íc.
VÒ vÊn ®Ò quèc tÕ vµ quan hÖ quèc tÕ, nh÷ng t¸c phÈm cña Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh ®· thÓ hiÖn râ t− t−ëng vµ ®−êng lèi ®èi ngo¹i cña §¶ng
vµ Nhµ n−íc ta, lµ t¨ng c−êng ®oµn kÕt gi÷a c¸c n−íc x· héi chñ nghÜa
trªn c¬ së chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ chñ nghÜa quèc tÕ v« s¶n, lªn ¸n
chÝnh s¸ch x©m l−îc vµ g©y chiÕn cña chñ nghÜa ®Õ quèc, ®øng ®Çu lµ ®Õ
quèc Mü; ñng hé c¸c phong trµo ®Êu tranh v× ®éc lËp d©n téc, v× hoµ
b×nh, d©n chñ vµ tiÕn bé x· héi cña nh©n d©n thÕ giíi. Néi dung nh÷ng
bµi nãi, bµi viÕt, tr¶ lêi pháng vÊn... cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh trong c¸c
chuyÕn ®i th¨m h÷u nghÞ c¸c n−íc, hoÆc c¸c bµi ®¸p tõ ®ãn tiÕp c¸c
nguyªn thñ, chÝnh kh¸ch n−íc ngoµi ®Õn th¨m n−íc ta, kh¼ng ®Þnh
®−êng lèi ®èi ngo¹i hoµ b×nh, h÷u nghÞ vµ hîp t¸c gi÷a c¸c d©n téc, trªn
c¬ së t«n träng ®éc lËp, b×nh ®¼ng vµ cïng cã lîi; tranh thñ sù gióp ®ì
cña c¸c n−íc x· héi chñ nghÜa, cña nh©n d©n thÕ giíi ñng hé nh©n d©n
ta trong cuéc ®Êu tranh chèng ®Õ quèc Mü x©m l−îc; t¹o nªn søc m¹nh
d©n téc víi søc m¹nh thêi ®¹i, phôc vô sù nghiÖp x©y dùng vµ thèng
nhÊt Tæ quèc.
PhÇn Phô lôc, gåm nh÷ng S¾c lÖnh, LÖnh vµ QuyÕt ®Þnh do Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh ký vµ bµi nãi chuyÖn cña Ng−êi: Bµn vÒ c«ng t¸c
l−¬ng thùc. §ã lµ nh÷ng tµi liÖu h÷u Ých gióp b¹n ®äc trong viÖc tham
kh¶o vµ tra cøu.

XIV

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

Ngoµi c¸c bµi ®· c«ng bè trong lÇn xuÊt b¶n thø hai, tËp 12, Hå ChÝ Minh
Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø ba, bæ sung thªm 53 bµi míi s−u tÇm ®−îc.
MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng, song lÇn xuÊt b¶n nµy vÉn kh«ng tr¸nh
khái thiÕu sãt, mong nhËn ®−îc sù gãp ý cña b¹n ®äc ®Ó lÇn xuÊt b¶n
sau ®−îc tèt h¬n.
HéI §åNG XUÊT B¶N
Hå CHÝ MINH TOµN TËP lÇn thø ba

1

TH¥ CHóC MõNG N¡M MíI
(1959)
Chóc mõng ®ång bµo n¨m míi,
§oµn kÕt thi ®ua tiÕn tíi,
Hoµn thµnh kÕ ho¹ch ba n¨m,
Thèng nhÊt n−íc nhµ th¾ng lîi.
Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1754,
ngµy 1-1-1959.

2

CHóC MõNG N¡M MíI

Thêi ®¹i chóng ta lµ mét thêi ®¹i vÎ vang, thêi ®¹i th¾ng lîi
cña chñ nghÜa x· héi, cña ®éc lËp d©n téc, cña hoµ b×nh d©n chñ, lµ
thêi ®¹i suy yÕu cña chñ nghÜa ®Õ quèc. N¨m 1958 võa qua ®·
chøng tá ®iÒu ®ã.
Lùc l−îng x· héi chñ nghÜa, d©n téc gi¶i phãng vµ hoµ b×nh
d©n chñ ®· ph¸t triÓn nhanh chãng vµ ®· m¹nh h¬n h¼n lùc l−îng
®Õ quèc:
- Liªn X« ®· hoµn thµnh v−ît møc kÕ ho¹ch n¨m 1958 vÒ kinh
tÕ, v¨n ho¸, khoa häc kü thuËt. KÕ ho¹ch 7 n¨m sÏ lµm cho Liªn X«
thµnh n−íc giµu m¹nh nhÊt thÕ giíi, chñ nghÜa céng s¶n nhÊt ®Þnh
thu ®−îc nh÷ng th¾ng lîi to lín.
Trung Quèc ®· tiÕn bé nh¶y vät vÒ c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp,
v¨n ho¸, khoa häc. C¸c c«ng x· nh©n d©n ®· ®−îc tæ chøc kh¾p
c¶ n−íc. Sang n¨m míi, Trung Quèc ch¾c ch¾n thu ®−îc nh÷ng
thµnh tÝch vÜ ®¹i h¬n n÷a trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa
x· héi.
C¸c n−íc anh em kh¸c trong ®¹i gia ®×nh chñ nghÜa x· héi
còng ®Òu ®· tiÕn bé rÊt nhanh.
Nh−ng th¾ng lîi to nhÊt cña chóng ta lµ t×nh ®oµn kÕt chÆt
chÏ gi÷a nh©n d©n c¸c n−íc, cßn chñ nghÜa xÐt l¹i ®· bÞ ®Ëp n¸t;
chñ nghÜa quèc tÕ v« s¶n ngµy cµng t¨ng c−êng.
- N¨m 1958 còng lµ mét n¨m th¾ng lîi cña phong trµo gi¶i
phãng d©n téc. Nh©n d©n c¸c n−íc thuéc ®Þa liªn tiÕp ®Êu tranh

chóc mõng n¨m míi

3

chèng ®Õ quèc thùc d©n. Tõ ch©u ¸, ch©u Phi, ®Õn ch©u Mü Latinh1),
nhiÒu n−íc thuéc ®Þa ®· giµnh ®−îc ®éc lËp.
Trong lóc lùc l−îng tiÕn bé cña loµi ng−êi ngµy cµng lín m¹nh
th× lùc l−îng ph¶n ®éng ngµy cµng suy yÕu. §Õ quèc Mü cÇm ®Çu
mong ra khái t×nh tr¹ng khñng ho¶ng kinh tÕ, ra søc ch¹y ®ua vò
trang, g©y t×nh h×nh c¨ng th¼ng. Nh−ng chóng ®· liªn tiÕp thÊt
b¹i. Ch¾c r»ng sang n¨m míi, bän ®Õ quèc sÏ gÆp nh÷ng khã kh¨n
vµ thÊt b¹i míi; phe hoµ b×nh, d©n chñ vµ x· héi chñ nghÜa sÏ cã
nh÷ng th¾ng lîi míi.
Trong n−íc ta, n¨m 1958 còng lµ mét n¨m tiÕn bé.
ë miÒn B¾c, víi sù cè g¾ng cña nh©n d©n ta vµ sù gióp ®ì v«
t− cña c¸c n−íc anh em, ta ®· hoµn thµnh kh«i phôc kinh tÕ vµ c¶i
c¸ch ruéng ®Êt, nh©n d©n ta ®· b−íc vµo thêi kú ph¸t triÓn kinh tÕ
cã kÕ ho¹ch. Chóng ta ®· hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch n¨m qua.
Chóng ta ®· thu ®−îc mét vô mïa th¾ng lîi. §êi sèng cña d©n ta
®· ®−îc c¶i thiÖn h¬n. §µ phÊn khëi ®ang lªn. Phong trµo thi ®ua
lao ®éng s¶n xuÊt, tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ®ang l«i cuèn nh©n
d©n ta.
ë miÒn Nam, ®ång bµo ta vÉn gi÷ v÷ng vµ ph¸t triÓn ®Êu
tranh. §ã lµ mét th¾ng lîi lín. §Õ quèc Mü vµ bÌ lò tay sai tiÕp tôc
®µn ¸p nh©n d©n, chia c¾t ®Êt n−íc, ©m m−u chuÈn bÞ chiÕn tranh.
B−íc sang n¨m míi, chóng ta ph¶i cã cè g¾ng míi, cã tinh thÇn
®Êu tranh míi, ®Ó giµnh th¾ng lîi míi.
D−íi sù l·nh ®¹o ®óng ®¾n cña §¶ng vµ ChÝnh phñ chóng ta
ph¶i ra søc ®oµn kÕt toµn d©n, phÊn ®Êu ®Ó ®−a miÒn B¾c tiÕn lªn
chñ nghÜa x· héi, ®Ó thùc hiÖn thèng nhÊt n−íc nhµ b»ng ph−¬ng
ph¸p hoµ b×nh trªn c¬ së ®éc lËp vµ d©n chñ.
Héi nghÞ Trung −¬ng lÇn thø 141 vµ Quèc héi kho¸ thø 92) ®·
®Ò ra nhiÖm vô cho nh©n d©n miÒn B¾c: ®Èy m¹nh c¸ch m¹ng x·
_______________
1) Ch©u Mü Latinh: Tøc lµ khu vùc Mü Latinh (BT).
2) Quèc héi khãa thø 9: ChØ Kú häp thø 9 Quèc héi khãa I (BT).

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

4

héi chñ nghÜa vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch ba n¨m ph¸t triÓn kinh tÕ vµ
v¨n ho¸. §ã lµ mét nhiÖm vô to lín vµ rÊt vÎ vang.
Toµn thÓ c«ng nh©n ta h·y ra søc thi ®ua, c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ
nghiÖp, hoµn thµnh kÕ ho¹ch v−ît møc.
Toµn thÓ n«ng d©n ta h·y ra søc thi ®ua, ph¸t triÓn tæ ®æi
c«ng, x©y dùng hîp t¸c x·, hoµn thµnh th¾ng lîi vô §«ng - Xu©n.
Toµn thÓ bé ®éi ta h·y ra søc thi ®ua tiÕn nhanh v−ît møc kÕ
ho¹ch, b¶o vÖ c«ng cuéc lao ®éng hoµ b×nh cña nh©n d©n, tham gia
x©y dùng ®Êt n−íc.
Toµn thÓ trÝ thøc ta h·y ra søc thi ®ua, n©ng cao tr×nh ®é
chÝnh trÞ vµ khoa häc phôc vô nh©n d©n, x©y dùng Tæ quèc.
C¸c nhµ c«ng th−¬ng ta h·y h¨ng h¸i ®i vµo con ®−êng c¶i t¹o
x· héi chñ nghÜa, gãp phÇn x©y dùng n−íc nhµ.
TÊt c¶ mäi ng−êi h·y n©ng cao tinh thÇn yªu n−íc vµ gi¸c ngé
x· héi chñ nghÜa, ®ång t©m nhÊt trÝ, ra søc hoµn thµnh vµ hoµn
thµnh v−ît møc kÕ ho¹ch ba n¨m.
Lµm cho d©n ta ngµy cµng Êm no,
Lµm cho chñ nghÜa x· héi th¾ng lîi ë miÒn B¾c, ®Ó lµm c¬ së
v÷ng ch¾c cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt n−íc nhµ.
Trong sù nghiÖp c¸ch m¹ng x· héi, chóng ta ph¶i ph¸t huy
nh÷ng thuËn lîi, x©y dùng ®Êt n−íc, v−ît qua mäi khã kh¨n, ®Ó
s¸ng t¹o nªn nh÷ng thµnh tÝch to lín. §ång thêi ph¶i lu«n lu«n
n©ng cao c¶nh gi¸c, s½n sµng ®Ëp tan mäi ©m m−u ph¸ ho¹i cña kÎ
thï. X· héi chñ nghÜa nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng lîi trªn miÒn B¾c t−¬i
®Ñp cña chóng ta.
Sang n¨m míi, ®ång bµo ta ë miÒn Nam h·y t¨ng c−êng ®oµn
kÕt, chÆt chÏ vµ réng r·i h¬n n÷a ®Ó ®Êu tranh thèng nhÊt, ñng hé
hoµ b×nh, chèng ©m m−u chuÈn bÞ chiÕn tranh; ®ßi tù do d©n chñ,
chèng khñng bè ®µn ¸p; ®ßi c¶i thiÖn sinh ho¹t, chèng s−u cao
thuÕ nÆng; ®ßi ®éc lËp kinh tÕ, chèng chÝnh s¸ch viÖn trî cña ®Õ
quèc Mü; ®ßi lËp l¹i quan hÖ b×nh th−êng gi÷a hai miÒn, tiÕn tíi

chóc mõng n¨m míi

5

hiÖp th−¬ng tæng tuyÓn cö ®Ó thèng nhÊt n−íc nhµ nh− HiÖp nghÞ
Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh, chèng ©m m−u chia c¾t ®Êt n−íc.
§ång bµo ta cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, nh−ng víi tinh thÇn ®Êu
tranh anh dòng cña ®ång bµo miÒn Nam vµ cña toµn d©n ta, sù
nghiÖp ®Êu tranh thèng nhÊt Tæ quèc nhÊt ®Þnh th¾ng lîi.
N¨m míi mang l¹i cho nh©n d©n ta còng nh− cho nh©n d©n
c¸c n−íc trªn thÕ giíi nhiÒu hy väng míi, nhiÒu høa hÑn míi.
Chóng ta h·y vui mõng ®ãn chµo n¨m míi víi tinh thÇn phÊn
khëi míi ®Ó lµm trßn nhiÖm vô míi, giµnh lÊy th¾ng lîi míi.
Tµi liÖu l−u t¹i
B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

6

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé, Bé §éI,
C¤NG NH¢N, NH¢N VI£N THAM GIA X¢Y DùNG
VIÖN B¶O TµNG C¸CH M¹NG TRUNG ¦¥NG
ViÖn b¶o tµng C¸ch m¹ng còng nh− mét cuèn sö. Nã cho ta
thÊy râ «ng cha ta ®· khã nhäc nh− thÕ nµo míi x©y dùng nªn ®Êt
n−íc t−¬i ®Ñp ngµy nay; §¶ng vµ c¸c chiÕn sÜ c¸ch m¹ng ®· hy
sinh nh− thÕ nµo, nay míi cã tù do, cã ®éc lËp, cã c«ng nghiÖp, cã
n«ng nghiÖp ph¸t triÓn.
Liªn X«, sau khi c¸ch m¹ng thµnh c«ng ®· ph¶i th¾t l−ng buéc
bông 18 n¨m ®Ó kiÕn thiÕt. Cho nªn tõ mét n−íc kinh tÕ thuéc lo¹i
l¹c hËu nhÊt ë ch©u ¢u ®Õn nay Liªn X« ®· v−ît Mü lµ n−íc m¹nh
nhÊt phe ®Õ quèc vÒ nhiÒu ngµnh, nhÊt lµ vÒ khoa häc vµ kü thuËt.
Liªn X« ®· cã vÖ tinh, cã tªn löa vò trô. N¨m 1924, tøc lµ b¶y n¨m
sau khi C¸ch m¹ng Th¸ng M−êi2 thµnh c«ng, lóc ®ã ®êi sèng cña
nh©n d©n Liªn X« cßn khæ h¬n ë n−íc ta hiÖn nay nhiÒu, c¸i g×
còng thiÕu, chØ cã mét c¸i lµ thõa, rÊt thõa: ®ã lµ tinh thÇn; chÝnh
v× thÕ mµ Liªn X« míi cã ngµy nay (...).
Hoµn c¶nh ViÖt Nam hiÖn nay tuy cßn nhiÒu khã kh¨n nh−ng
vÉn cã nhiÒu thuËn lîi h¬n Liªn X« håi sau C¸ch m¹ng Th¸ng
M−êi. Anh chÞ em ph¶i noi g−¬ng Liªn X«, noi g−¬ng c¸c chiÕn sÜ
c¸ch m¹ng mµ c«ng lao cßn ghi cô thÓ ë ViÖn b¶o tµng nµy.
Nãi ngµy 5-1-1959.
In trong s¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi
cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt,
Hµ Néi, 1960, t.V, tr.144.

7

§IÖN MõNG LI£N X¤
PHãNG THµNH C¤NG T£N LöA Vò TRô
KÝnh göi ®ång chÝ Kh¬rótsèp, BÝ th− thø nhÊt
Ban ChÊp hµnh Trung −¬ng §¶ng Céng s¶n Liªn X«,
Th−a ®ång chÝ th©n mÕn,
Toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam rÊt sung s−íng ®−îc tin Liªn X«
®· thµnh c«ng vÎ vang trong viÖc b¾n tªn löa vò trô.
§ã lµ mét th¾ng lîi to lín míi cña nÒn khoa häc x«viÕt, th¾ng
lîi cña chñ nghÜa x· héi, cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin.
T«i xin göi ®ång chÝ lêi chóc mõng nhiÖt liÖt nhÊt vµ nhê ®ång
chÝ chuyÓn lêi hoan nghªnh cña chóng t«i tíi c¸c nhµ b¸c häc, kü
thuËt vµ c«ng nh©n Liªn X« vµ tíi toµn thÓ nh©n d©n Liªn X«.
T«i göi ®Õn ®ång chÝ lêi chµo th©n ¸i.
Chñ tÞch
n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hßa
Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1759,
ngµy 6-1-1959.

8

T×NH H÷U NGHÞ V¤ S¶N TH¾NG Lîi1)
Tr−íc hÕt, t«i xin c¶m ¬n b¸o Tin tøc vµ nh÷ng ®ång chÝ céng
t¸c cña b¸o ®· cã s¸ng kiÕn ra mét sè ®Æc biÖt vÒ n−íc chóng t«i,
n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ.
§iÒu ®ã mét lÇn n÷a chøng tá nh÷ng ng−êi anh em Liªn X«
chó ý mét c¸ch ®Çy nhiÖt t×nh ®Õn b−íc tiÕn vµ nh÷ng thµnh tùu
cña nh©n d©n n−íc chóng t«i trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa
x· héi vµ trong cuéc ®Êu tranh nh»m hoµ b×nh thèng nhÊt n−íc
ViÖt Nam.
Cã nh÷ng lêi mµ hµng triÖu ng−êi nh¾c ®i nh¾c l¹i ®Õn hµng
triÖu lÇn mµ vÉn lu«n lu«n thÝch hîp vµ kh«ng bao giê thõa c¶.
Ch¼ng h¹n nh− khÈu hiÖu lÞch sö "V« s¶n toµn thÕ giíi liªn hiÖp
l¹i!"2) mµ M¸c vµ ¡ngghen ®· nªu ra cho chóng ta.
Khi hµng triÖu ®ång bµo ViÖt Nam chóng t«i nãi ®Õn t×nh h÷u
nghÞ gi÷a nh©n d©n n−íc chóng t«i vµ nh©n d©n Liªn X« th× còng
nh− vËy, hä lu«n lu«n nh¾c l¹i nh÷ng c©u:
- ChÝnh nhê cã C¸ch m¹ng Th¸ng M−êi vÜ ®¹i chØ ®−êng mµ
C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m3 cña chóng ta míi thµnh c«ng.
_______________
1) Bµi viÕt cho b¸o Tin tøc (Liªn X«), sè ®Æc biÖt vÒ n−íc ViÖt Nam
D©n chñ Céng hoµ, ra ngµy 7-1-1959 (BT).
2) Nguyªn v¨n c©u nµy trong M¸c - ¡ngghen Toµn tËp, tiÕng ViÖt,
Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1995, ®−îc dÞch lµ “V« s¶n tÊt
c¶ c¸c n−íc, ®oµn kÕt l¹i!” (BT).

t×nh h÷u nghÞ v« s¶n th¾ng lîi

9

- ChÝnh nhê cã t×nh ®oµn kÕt anh em cña nh©n d©n Liªn X« vµ
nh©n d©n c¸c n−íc d©n chñ nh©n d©n mµ cuéc chiÕn tranh yªu
n−íc cña ta chèng ®Õ quèc Ph¸p míi th¾